Inicijativa Zajednice podunavskih Nemaca da se u Vršcu, na lokalitetu Šinteraj, podigne spomen krst svim nevinim žrtvama čije bi postavljanje oni i finansirali, i saglasnosti Opštinskog veća datoj juna prošle godine da to bude učinjeno, izazvala je mnoge polemike u javnosti i talas protesta kojem se pridružio i Savez jevrejskih opština Srbije.

U načelu, SJOS nema ništa protiv da nevine žrtve dobiju ovo spomen obeležje, ali samo pod uslovom da se na njemu tačno navedu imena žrtava, jer postoji opravdana bojazan da među nevinim žrtvama bude i onih koji taj epitet nikako ne zaslužuju, što bi u krajnjem ishodu vodilo njihovom guranju u isti koš sa dželatima i negiranju Holokausta koji se dogodio na području Banata. Inicijatori podizanja spomenika se na to uporno oglušuju. Da do takvog iskrivljavanja istorije ne bi došlo, SJOS se obratio Opštinskom veću Vršca, Savezu antifašista Srbije, Ministarstvu za rad i socijalnu politiku, generalnom sekretarijatu predsednika Republike, državnom sekretaru u Ministarstvu spoljnih poslova... Sve ovo bio je povod sastanka predsednika SJOS Aleksandra Nećaka sa predsednikom Skupštine Opštine Vršac Stevicom Nazarčićem, 17. marta u prostorijama Saveza, sa kojeg vam donosimo belešku:

Predsednik SO Vršac upoznao je predsednika SJO Srbije o inicijalnim kontaktima Opštine sa Zajednicom podunavskih Nemaca koji su tražili saglasnost da na lokalitetu Šinteraj (stočno groblje van Vršca), o svom trošku, podignu spomenik svim nevinim žrtvama ubijenim u prvim poratnim danima nakon oslobođenja Vršca, odnosno od oktobra 1944. Vršačka opština je načelno prihvatila tu ideju, sagledavajući je u kontkstu u kojem je ona izložena.

Zaključci:

• Predsednik Skupštine Opštine Vršac i predsednik SJO Srbije saglasili su se da po ovom pitanju treba da nastupe sa zajedničkim stavom i daju zajedničko saopštenje.
• Obe strane su se saglasile da je razumljiva potreba da se obeleži mesto na kojem su stradali nevini ljudi, ali da to treba uraditi na način i uz formulaciju koja nikog ne vređa. Jevrejska zajednica Srbije će se pokloniti svakoj nevinoj žrtvi koja nosi ime i prezime, ali je izrazito protiv toga da se istorija revidira i iskrivljuju utvrđene istorijske činjenice, kao i da se Zajednici podunavskih Nemaca omogući da se pod floskulom „nevine žrtve“ amnestiraju i oni koji su u periodu Drugog svetskog rata sarađivali sa okupatorom i učestvovali u progonu i deportaciji Jevreja, Roma, Srba i ostalih nacionalnosti.
• Jevrejska zajednica Srbije ne insistira na zajedničkom spomeniku i gospodin Nazarčić je ponovio predlog o kojem je već razgovarano prilikom poslednjeg susreta, da se, u spomen na jevrejske žrtve Holokausta, kao neka vrsta mementa, čitavoj jevrejskoj zajednici Vršca, izgradi Spomen park, na mestu gde se nekada nalazilo jevrejsko groblje.
• Gospodin Nazarčić se složio sa predlogom da se Zajednici podunavskih Nemaca iznese predlog da se nevine žrtve individualizuju imenom i prezimenom, kao i da se dostavljena imena provere u konsultaciji sa istorijskim izvorima i istričarima koji dobro poznaju taj period. U tome je Savez jevrejskih opština Srbije ponudio svu moguću pomoć Skupštini Opštine Vršac. Ukoliko ova opcija ne bude prihvaćena Opština Vršac neće izaći u susret Zajednici podunavskih Nemaca i dati dozvolu za podizanje spomenika. Učesnici sastanka složili su se sa istorijskom činjenicom da je na lokalitetu Šinteraj sahranjeno oko 100 vršačkih Nemaca, odraslih muškaraca, streljanih u znak sovjetske odmazde zbog ubijenog majora Crvene armije. S obzirom na to da se radi o određenom lokalitetu o kojem postoje tačni istorijski podaci, potrebno je i da eventualni Spomenik navede tačne odrednice, datuma, broja i imena stradalih, kao i da bude ograničen na taj lokalitet.

Sastanku dvojice predsednika prisustvovali su: Aleksandar Lebl, član IO SJO Srbije, Danijela Danon, Generalni sekretar SJO Srbije i Stanimir Ristić, glavni i odgovorni urednik „Jevrejskog pregleda“